Những bước đi trên con đường

Mô tả sách

Những bước đi trên con đường

Tác giả: Thiền sư Ajahn Thate

Tỳ kheo Tâm Pháp dịch

LỜI GIỚI THIỆU

Thiền sư Ajahn Thate là vì trưởng lão giàu kinh nghiệm về cả hai lĩnh vực thiền định và thiền tuệ Vipassana, nhờ vậy những lời dạy vừa giản dị vừa sâu sắc của ngài có thể giúp hành giả vượt qua điểm khó khăn then chốt là: nếu định lực quá yếu thì khó phát huy năng lực thiền tuệ, nhưng nếu định tâm quá mạnh thì cũng gây trở ngại không ít cho việc tiến hành tuệ quán.

Có bốn phương án hành thiền:

- Hành thiền định trước, thiền tuệ sau.

- Chỉ hành thiền định, để thiền tuệ tự sinh.

- Hành thiền tuệ trước, thiền định sau.

- Chỉ hành thiền tuệ, vì định đã có nơi tuệ.

Thiền sư Ajahn Thate đề nghị phương án thứ nhất vì phần đông tâm hành giả còn quá tháo động, rất khó hội đủ chánh niệm tỉnh giác để có thể thấy được thực tánh trong thiền tuệ nên đương nhiên hành giả phải ổn định tâm mình trước rồi mới nên đi sâu vào tuệ quán.

Bốn pháp thiền định thường được sử dụng để bổ túc cho thiền quán là niệm Phật, niệm tâm từ, niệm bất tịnh và niệm sự chết. Với người sân hận nhiều nên hành tâm từ, người tham ái nhiều nên niệm bất tịnh, người dao động bất an nên niệm Phật và người hướng vọng nhiều ở sở cầu tương lai nên niệm sự chết. Nhưng theo thiền sư Ajahn Thate thì nói chung pháp môn niệm Phật vừa giản dị vừa được đức tin hỗ trợ nên có hiệu quả cao hơn, nghĩa là dễ ổn định tâm hơn, vì vậy, được đại chúng hướng ứng nhiều nhất.

Chỉ cần chuyên chú niệm Phật một cách bình thản rồi tâm sẽ tự ổn định. Từ nhất niệm (cận định) tự nhiên sẽ chuyển đến nhất tâm (an chỉ) mà không cần cố gắng đạt đến một bậc định nào. Càng mong đắc định càng không định được.

Khi tâm đã định hành giả bắt đầu có khả năng quán chiếu theo nhiều cách:

- Với cận định, thời định hay sát na định, hành giả có thể trực tiếp quán chiếu trong chánh niệm tỉnh giác.

- Sau khi xả định đã nhập với tâm định tĩnh trong sáng, hành giả hướng tâm đến đối tượng quán chiếu.

- Ngay trong định, hành giả hướng tâm quán chiếu trên những diễn biến của trạng thái tâm đang trải nghiệm.

Trong tập sách này, thiền sư Ajahn Thate đã chỉ rõ mối quan hệ mật thiết và tất yếu giữa hai yếu tố định và tuệ để giúp hành giả dễ dàng hơn trên hành trình giác ngộ giải thoát.

Trân trọng giới thiệu bản dịch Việt ngữ của sư Tâm Pháp.

Rừng thiền Viên Không, Mùa Đông 2005.

Tỳ kheo Viên Minh

Trưởng ban Thiền học Nguyên thủy

Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam